Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 61 về quy chuẩn kỹ thuật trụ, trạm sạc xe điện. Theo ông Phạm Văn Quân, Phó cục trưởng Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), quy chuẩn này tập trung vào các yếu tố kỹ thuật như an toàn, tương thích, minh bạch và bảo vệ hệ thống điện, hướng tới sạc thông minh.
Quy chuẩn yêu cầu các thiết bị sạc tuân thủ những chuẩn kỹ thuật thống nhất, tương tự như việc điện thoại di động ở châu Âu sử dụng chuẩn Type-C. Tuy nhiên, quy định này không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp sở hữu trạm sạc phải cho phép xe của mọi thương hiệu sử dụng.
Ông Quân nhấn mạnh: "Chúng tôi chỉ đưa ra các quy định về quy chuẩn kỹ thuật, còn hình thức kinh doanh của các nhà đầu tư thế nào tùy thuộc vào mục tiêu của họ". Việc chia sẻ trạm sạc còn phụ thuộc vào thỏa thuận giữa các bên liên quan.

Ông Phạm Văn Quân, Phó cục trưởng Công nghiệp (Bộ Công Thương). Ảnh: MOIT
Quy chuẩn kỹ thuật tập trung vào trụ sạc như một thiết bị cấu thành trạm sạc. Các trụ sạc tại công trình xây dựng vẫn phải tuân thủ quy chuẩn này. Đối với trạm sạc nằm trong tòa nhà, công trình, chúng sẽ chịu thêm sự điều chỉnh của pháp luật về xây dựng, phòng cháy chữa cháy và các quy định liên quan.
Thị trường trạm sạc tại Việt Nam
Thị trường trạm sạc Việt Nam hiện có hai mô hình phát triển chính: mạng lưới trạm sạc riêng của các hãng xe và trạm sạc mở cho nhiều thương hiệu. VinFast dẫn đầu với hệ thống V-Green, dự kiến hơn 150.000 cổng sạc trên toàn quốc.
Các hãng như BYD, Geely, Ford, Porsche, Mercedes, BMW... thường phát triển trạm sạc thông qua đại lý hoặc hợp tác với đơn vị thứ ba. Trong khi đó, các doanh nghiệp như Eboost, EV One, Esky, EV Charge, Rabbit EV, ChargeLink, FUTA EV Power... đang xây dựng mạng lưới sạc đa thương hiệu.
Xu hướng liên thông giữa các mạng sạc đang nổi lên, điển hình là VETC Trạm sạc, cho phép người dùng tìm, kích hoạt và thanh toán trên một nền tảng duy nhất, liên kết khoảng 250 trạm từ nhiều nhà vận hành.

Trạm sạc của VinFast. Ảnh: Tuấn Vũ
Xu hướng trạm sạc trên thế giới
Tại các thị trường phát triển như Mỹ và châu Âu, xu hướng chung là khuyến khích các mạng sạc kết nối với nhau để người dùng dễ dàng tiếp cận, thay vì bị giới hạn bởi thương hiệu xe. Các thông tin về vị trí, giá và tình trạng hoạt động của trạm sạc được chia sẻ công khai. Các quy định cũng yêu cầu sự minh bạch về giá và không phân biệt đối xử giữa các nhà cung cấp dịch vụ sạc.
Trung Quốc cũng đang đi theo hướng này với các tiêu chuẩn chung cho phép các nền tảng sạc trao đổi thông tin, đảm bảo khả năng tương thích giữa xe và thiết bị sạc. Điều này cho phép doanh nghiệp cạnh tranh bằng mạng lưới và dịch vụ riêng, đồng thời người dùng có thể tiếp cận nhiều trạm sạc hơn.