Mercedes-Benz, hãng xe có nguồn gốc từ Đức, đang đối mặt với thực tế chi phí sản xuất ngày càng đắt đỏ tại quê nhà. Thay vào đó, hãng xe này đang tập trung mở rộng quy mô tại Hungary, nơi có chi phí sản xuất thấp hơn đáng kể, đồng thời yêu cầu người lao động tại Đức phải làm việc nhiều hơn mà không tăng lương.
Nhà máy Kecskemét của Mercedes tại Hungary đã nâng gấp đôi công suất sản xuất hàng năm, đạt 400.000 xe. Điều này biến nơi đây thành cơ sở sản xuất lớn nhất của Mercedes tại châu Âu và lớn thứ hai toàn cầu, chỉ sau Bắc Kinh, Trung Quốc. Kể từ khi bắt đầu lắp ráp xe cách đây 14 năm, nhà máy này hiện có khoảng 5.000 nhân viên và dự kiến sẽ tuyển thêm 3.000 người. Ngược lại, hoạt động sản xuất và việc làm tại Đức của Mercedes đang có dấu hiệu bị thu hẹp.
Dây chuyền sản xuất tại nhà máy Mercedes ở Kecskemét, Hungary. Ảnh: Mercedes
Sự hấp dẫn của Hungary đối với Mercedes là điều dễ hiểu. Theo tính toán của hãng xe này, chi phí sản xuất tại Hungary rẻ hơn tới 70% so với Đức. Dữ liệu từ Eurostat cho thấy chi phí lao động công nghiệp tại Đức là 49,5 euro (56,6 USD) mỗi giờ, trong khi ở Hungary chỉ là 15,6 euro (17,8 USD). Bên cạnh đó, với ít ngày nghỉ lễ hơn và hợp đồng lao động quy định tuần làm việc 40 giờ, người lao động Hungary có số giờ làm việc thực tế mỗi năm cao hơn. Trong khi đó, công nhân ngành xe hơi tại Đức đã duy trì tuần làm việc 35 giờ từ giữa những năm 1990.
Nhà máy Kecskemét không chỉ giới hạn sản xuất các dòng xe giá rẻ như ban đầu. Hiện tại, dòng C-class được lắp ráp tại đây cùng với GLB, và mẫu G-class nhỏ gọn sắp ra mắt sẽ được sản xuất độc quyền tại Hungary. Dòng GLC, một trong những mẫu xe bán chạy nhất của Mercedes, cũng nằm trong kế hoạch chuyển về nhà máy này.
Ngược lại, tình hình tại Đức lại có phần ảm đạm. Khoảng 18.000 công nhân đã xuống đường biểu tình sau khi Mercedes công bố kế hoạch cắt giảm chi phí. Ban lãnh đạo hãng muốn giảm chi phí lao động, xem xét lại các khoản thưởng đặc biệt và yêu cầu nhân viên cống hiến nhiều hơn mà không thay đổi mức đãi ngộ.
Mercedes không phải là trường hợp duy nhất. Volkswagen cũng đang giảm dần sự phụ thuộc vào các nhà máy trong nước. Dòng Passat đã được chuyển sang sản xuất tại Slovakia, trong khi dây chuyền lắp ráp dòng Golf cho thị trường châu Âu sẽ dời sang Mexico vào năm 2027.
Tuy nhiên, Porsche lại đang đi theo một hướng khác biệt. Mặc dù đối mặt với những khó khăn về lợi nhuận, doanh số và ảnh hưởng suy giảm tại Trung Quốc, hãng vẫn đang cân nhắc việc chuyển dây chuyền sản xuất Cayenne từ Slovakia về Leipzig (Đức) - nơi hiện đang lắp ráp dòng Macan nhỏ hơn. Tổng giám đốc mới của Porsche, Michael Leiters, tin rằng sản xuất tại Đức vẫn là yếu tố cốt lõi trong kỳ vọng của khách hàng đối với thương hiệu.
Ông Leiters phát biểu hồi tháng 6 rằng: "Chúng ta phải tái định hình và chứng minh giá trị của 'Made in Germany'. Cuối cùng, điều đó sẽ quyết định sự thành công của chúng ta".
Tuy nhiên, kế hoạch này đi kèm với một điều kiện lớn: việc đưa dây chuyền Cayenne về nước phụ thuộc vào việc công nhân Đức có chấp nhận giảm lương hay không. Ngoài ra, Porsche cũng có thể phải cắt giảm hàng nghìn việc làm từ nay đến năm 2035.
Về phía mình, Mercedes lập luận rằng việc mở rộng sản xuất tại Hungary sẽ giúp củng cố sức mạnh tổng thể của tập đoàn. Giám đốc sản xuất Michael Schiebe khẳng định động thái này "giúp đảm bảo việc làm tại Đức" và nhấn mạnh "đây không phải là cuộc cạnh tranh giữa Hungary và Đức".
Dù vậy, khi các hãng xe Đức phải đối mặt với áp lực từ lợi nhuận sụt giảm và sự cạnh tranh khốc liệt từ các đối thủ Trung Quốc, một câu hỏi lớn ngày càng trở nên khó né tránh: Mác "Made in Germany" thực sự có giá trị bao nhiêu, và ai sẽ là người sẵn sàng chi trả cho giá trị đó?
