Tình trạng ôtô ngày càng cao và lớn hơn đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Nếu quỹ đạo tăng trưởng hiện tại tiếp tục đến năm 2040, các thành phố có thể mất đi chỗ đỗ xe, người tham gia giao thông dễ bị tổn thương đối mặt với nhiều rủi ro hơn, và người lái xe có thể phải chi trả nhiều hơn.
Một báo cáo mới từ tổ chức Giao thông và Môi trường (T&E) và Các thành phố sạch (Clean Cities) của châu Âu đã xem xét "sự phình to của ôtô". Nghiên cứu cho thấy ôtô mới bán ra tăng trung bình 11,9 mm chiều dài và 5 mm chiều cao mỗi năm. Chiều rộng và chiều cao nắp ca-pô cũng tăng khoảng 5 mm mỗi năm.
Một chiếc SUV của Mercedes đỗ phía trước một chiếc xe cỡ nhỏ của Toyota trên phố Berlin, Đức. Ảnh: IMAGO
Xu hướng này đã kéo dài 25 năm, ngay cả khi quy mô gia đình mua xe ngày càng nhỏ hơn. Báo cáo đưa ra hai kịch bản: các nhà sản xuất tiếp tục chạy theo xu hướng xe lớn và SUV, hoặc các nhà hoạch định chính sách khuyến khích "chọn cỡ xe phù hợp" để kích thước ôtô dần trở lại mức của giai đoạn 2010–2015.
Tác động đa chiều
Nếu kích thước ôtô tiếp tục tăng, hệ lụy sẽ lan rộng. Đến năm 2040, các thành phố có thể mất đi 8,5-14% không gian đỗ xe trên đường phố. Riêng London và Berlin dự kiến giảm khoảng 100.000 chỗ đỗ xe mỗi nơi.
An toàn giao thông cũng là một vấn đề lớn. Phần nắp capo cao hơn có liên quan đến mức độ chấn thương nghiêm trọng hơn đối với người đi bộ và người đi xe đạp. Nghiên cứu ước tính số ca tử vong của người yếu thế khi tham gia giao thông có thể tăng thêm khoảng 2.570 người từ nay đến năm 2040 nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn.
Xe lớn hơn, nặng hơn cũng tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Đến năm 2040, đội xe điện châu Âu có thể cần thêm 22,5 TWh điện mỗi năm, tương đương sản lượng của 1.500 tuabin gió. Lượng dầu mỏ nhập khẩu dự báo tăng hơn 100 triệu thùng trong cùng giai đoạn.
Các khuyến nghị
Các giải pháp được đề xuất bao gồm áp trần chiều cao nắp capô ở mức 850 mm, giới hạn chiều rộng là 1.920 mm, áp thuế dựa trên kích thước xe, tính phí đỗ xe theo dung tích/kích cỡ, và chỉ ưu đãi cho xe điện có chiều dài dưới 4.200 mm.
Tuy nhiên, người tiêu dùng trong hai thập kỷ qua đã ưu tiên các dòng SUV và crossover vì lợi nhuận cao hơn và ít bị ràng buộc bởi các tiêu chuẩn khắt khe. Cuộc chiến thực sự có thể nằm ở việc thuyết phục các hãng xe sản xuất những chiếc xe nhỏ hơn trở lại.
